ketoan-hkdlequockhanh.com

Từ ngày 01/7/2025, Luật Doanh nghiệp sửa đổi 2025 chính thức yêu cầu doanh nghiệp thu thập, lưu giữ và kê khai thông tin về chủ sở hữu hưởng lợi. Đến ngày 23/7/2026, Nghị định 296/2026/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 168/2025/NĐ-CP đã quy định lại cách xác định chủ sở hữu hưởng lợi chặt chẽ hơn. Song song đó, Nghị định 288/2026/NĐ-CP (hiệu lực từ 21/7/2026) nâng mức phạt vi phạm lên đến 100 triệu đồng.

Bài viết dưới đây tóm tắt những điểm doanh nghiệp cần nắm và các bước kê khai cụ thể.

📌 1. Chủ sở hữu hưởng lợi là ai?

Theo khoản 35 Điều 4 Luật Doanh nghiệp (sửa đổi 2025), chủ sở hữu hưởng lợi là cá nhân có quyền sở hữu trên thực tế vốn điều lệ hoặc có quyền chi phối đối với doanh nghiệp. Người đại diện phần vốn nhà nước không thuộc trường hợp này.

Nói đơn giản: đó là người thật sự đứng sau doanh nghiệp, kể cả khi người đó không trực tiếp đứng tên trên giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp.

🔍 2. Cách xác định theo Nghị định 296/2026/NĐ-CP

Doanh nghiệp rà soát lần lượt theo 3 bước, bước sau chỉ áp dụng khi bước trước không xác định được:

• Bước 1 – Theo tỷ lệ sở hữu: cá nhân sở hữu trực tiếp hoặc gián tiếp từ 25% vốn điều lệ hoặc từ 25% tổng số cổ phần có quyền biểu quyết trở lên.
• Bước 2 – Theo quyền kiểm soát thực tế: cá nhân có quyền bổ nhiệm, miễn nhiệm người quản lý; quyết định cơ cấu tổ chức; sửa đổi điều lệ; quyết định chính sách tài chính, đầu tư; tổ chức lại hoặc giải thể doanh nghiệp.
• Bước 3 – Người quản lý cao nhất: nếu vẫn không xác định được, kê khai người quản lý có quyền hạn cao nhất trong doanh nghiệp. Không được để trống thông tin chủ sở hữu hưởng lợi.

Một số lưu ý quan trọng:

• Sở hữu gián tiếp phải truy đến tận cá nhân cuối cùng qua các tầng công ty. Ví dụ: Công ty A thuộc 100% Công ty B; ông M sở hữu 70% Công ty B ⇒ ông M sở hữu gián tiếp 70% Công ty A và là chủ sở hữu hưởng lợi.
• Nhóm cá nhân có quan hệ gia đình hoặc thỏa thuận cùng sở hữu, nếu cộng lại đạt từ 25% trở lên, có thể cùng được xác định là chủ sở hữu hưởng lợi.
• Công ty hợp danh: toàn bộ thành viên hợp danh là chủ sở hữu hưởng lợi, không phụ thuộc tỷ lệ góp vốn.

📅 3. Doanh nghiệp nào phải kê khai và khi nào?

• Doanh nghiệp thành lập từ 01/7/2025: kê khai ngay trong hồ sơ đăng ký thành lập doanh nghiệp.
• Doanh nghiệp thành lập trước 01/7/2025: bổ sung thông tin khi làm thủ tục đăng ký hoặc thông báo thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp gần nhất. Doanh nghiệp cũng có thể chủ động bổ sung sớm hơn.
• Khi có thay đổi về chủ sở hữu hưởng lợi hoặc tỷ lệ sở hữu: thông báo cho Cơ quan đăng ký kinh doanh trong vòng 10 ngày kể từ ngày thay đổi.
• Doanh nghiệp phải lưu giữ danh sách chủ sở hữu hưởng lợi đã kê khai (bản giấy hoặc điện tử) và cung cấp khi cơ quan nhà nước yêu cầu.

📝 4. Hướng dẫn kê khai từng bước

1. Rà soát cơ cấu sở hữu: đối chiếu điều lệ, sổ đăng ký thành viên/cổ đông, các thỏa thuận góp vốn, ủy quyền; truy ngược qua từng tầng công ty đến cá nhân cuối cùng.
2. Xác định chủ sở hữu hưởng lợi theo đúng thứ tự 3 bước ở mục 2. Nên lập sơ đồ sở hữu và ghi lại cách tính tỷ lệ gián tiếp để lưu hồ sơ.
3. Chuẩn bị thông tin cá nhân của từng người: họ tên, ngày sinh, quốc tịch, số giấy tờ pháp lý cá nhân (CCCD/hộ chiếu), địa chỉ liên lạc, tỷ lệ sở hữu hoặc nội dung quyền chi phối.
4. Lập Danh sách chủ sở hữu hưởng lợi theo mẫu quy định và đưa vào hồ sơ đăng ký thành lập hoặc hồ sơ đăng ký/thông báo thay đổi.
5. Nộp hồ sơ qua Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp (dangkykinhdoanh.gov.vn) tới Phòng Đăng ký kinh doanh nơi doanh nghiệp đặt trụ sở.
6. Lưu trữ và cập nhật: giữ danh sách cùng tài liệu chứng minh; theo dõi biến động (chuyển nhượng vốn, tái cơ cấu…) để thông báo đúng hạn 10 ngày.

⚠️ 5. Mức xử phạt cần lưu ý

Theo Nghị định 288/2026/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 122/2021/NĐ-CP (hiệu lực từ 21/7/2026):

• Doanh nghiệp thành lập trước 01/7/2025 không bổ sung thông tin chủ sở hữu hưởng lợi khi đăng ký/thông báo thay đổi: phạt từ 70 – 100 triệu đồng, kèm biện pháp buộc bổ sung thông tin.
• Các hành vi chậm thông báo, không thông báo thay đổi hoặc không cung cấp thông tin theo yêu cầu cũng bị xử phạt theo quy định về đăng ký doanh nghiệp.

Bài viết mang tính tham khảo, cập nhật đến tháng 10/2026. Doanh nghiệp nên đối chiếu văn bản gốc hoặc liên hệ Phòng Đăng ký kinh doanh trước khi thực hiện.