[CẬP NHẬT] Nghị định 398/2026/NĐ-CP: Hướng dẫn giảm 30% thuế TNDN, TNCN cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh doanh thu không quá 10 tỷ
Ngày 29/10/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 398/2026/NĐ-CP quy định chi tiết Nghị quyết 43/2026/QH16 về giảm thuế thu nhập cá nhân (TNCN), thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN). Nghị định có hiệu lực ngay từ ngày ký, áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2026 và 2027. Dưới đây là những nội dung doanh nghiệp và hộ kinh doanh cần nắm để kê khai giảm thuế.
📌 Ai được giảm 30% thuế?
- Hộ, cá nhân kinh doanh là cá nhân cư trú (gồm cá nhân đăng ký hộ kinh doanh, người đại diện được thành viên hộ ủy quyền) có doanh thu năm không quá 10 tỷ đồng: giảm 30% số thuế TNCN phải nộp.
- Doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã, đơn vị sự nghiệp công lập và tổ chức khác thành lập theo pháp luật Việt Nam có tổng doanh thu năm không quá 10 tỷ đồng: giảm 30% số thuế TNDN phải nộp.
- Mức giảm áp dụng trên toàn bộ thu nhập từ sản xuất, kinh doanh, không phân biệt phương pháp tính thuế.
🧾 Hộ, cá nhân kinh doanh kê khai giảm thuế TNCN thế nào?
- Doanh thu xác định theo Điều 4, Điều 5 Nghị định 68/2026/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 141/2026/NĐ-CP), là tổng doanh thu thực tế từ tất cả hoạt động kinh doanh.
- Dự kiến doanh thu năm không quá 10 tỷ: lập Mẫu số 01 (Phụ lục Nghị định 398) nộp cùng hồ sơ khai thuế của kỳ (quý, 6 tháng, năm).
- Tổ chức, cá nhân khấu trừ, khai thay, nộp thay được giảm 30% số thuế khấu trừ/khai thay, kê khai theo Mẫu số 02 nộp cùng tờ khai thuế TNCN.
- Đã nộp tờ khai mà chưa kê khai giảm: được khai bổ sung hoặc xác định khi quyết toán năm; số nộp thừa được bù trừ hoặc hoàn.
Ví dụ: Hộ kinh doanh B dự kiến doanh thu năm 2026 là 4 tỷ đồng, thuế TNCN phải nộp quý IV/2026 là 20.000.000 đồng → được giảm 20.000.000 × 30% = 6.000.000 đồng, còn phải nộp 14.000.000 đồng.
🏢 Doanh nghiệp xác định giảm thuế TNDN thế nào?
- Doanh thu để xét điều kiện gồm: doanh thu bán hàng, cung cấp dịch vụ (sau giảm trừ), doanh thu hoạt động tài chính và thu nhập khác; tính cả đơn vị phụ thuộc, địa điểm kinh doanh.
- Doanh nghiệp đang hưởng ưu đãi thuế TNDN: mức giảm 30% tính trên số thuế còn phải nộp sau khi đã trừ ưu đãi.
- Doanh nghiệp dự kiến đủ điều kiện tự xác định số thuế được giảm khi tạm nộp thuế TNDN hằng quý, xác định chính thức khi quyết toán năm.
Ví dụ: Công ty TNHH A có doanh thu năm 2026 là 8 tỷ đồng, thuế TNDN phải nộp là 100.000.000 đồng → được giảm 30.000.000 đồng, còn phải nộp 70.000.000 đồng.
⚠️ Doanh thu thực tế vượt 10 tỷ đồng thì sao?
- Hộ, cá nhân kinh doanh: không được giảm, phải nộp lại số thuế đã giảm và kê khai điều chỉnh theo Mẫu số 03 cùng hồ sơ khai thuế của kỳ có doanh thu lũy kế vượt 10 tỷ. Không tính tiền chậm nộp đến thời hạn nộp hồ sơ khai thuế của kỳ đó.
- Doanh nghiệp: kê khai, nộp phần thuế còn thiếu; tiền chậm nộp xử lý theo khoản 3 Điều 24 Nghị định 252/2026/NĐ-CP.
🚫 Trường hợp không được giảm
Doanh nghiệp thành lập do chia, tách sau ngày Nghị quyết 43/2026/QH16 có hiệu lực mà tổng doanh thu năm của các doanh nghiệp sau chia, tách vượt 10 tỷ đồng thì không được áp dụng mức giảm 30%.
📝 Lưu ý thực tế
- Theo dõi doanh thu lũy kế từ đầu năm để tránh phải nộp bổ sung.
- Các quý 2026 đã nộp tờ khai: hộ kinh doanh có thể khai bổ sung để được giảm; doanh nghiệp xác định khi quyết toán năm 2026.
- Doanh nghiệp nhớ cộng cả doanh thu tài chính, thu nhập khác khi xét ngưỡng 10 tỷ.
- Lưu đầy đủ Mẫu 01/02/03 và chứng từ doanh thu để giải trình khi cơ quan thuế kiểm tra.
Bài viết mang tính tham khảo, cập nhật đến tháng 10/2026. Vui lòng đối chiếu văn bản gốc Nghị định 398/2026/NĐ-CP và Nghị quyết 43/2026/QH16 trước khi áp dụng.